Als er kinderen komen

Wanneer samenwonenden een kind verwachten, betekent het niet automatisch dat zij bij de geboorte de wettelijke ouders zijn. De moeder, waar het kind uit wordt geboren, heeft wel van rechtswege het ouderlijk gezag. De aanstaande vader kan tijdens de zwangerschap de ongeboren vrucht (zoals de baby officieel wordt genoemd) erkennen bij de gemeente. Hij heeft daarvoor toestemming nodig van de moeder.

Erkennen wil nog niet zeggen dat de vader het ouderlijk gezag heeft. Als het kindje eenmaal is geboren, kunnen beide ouders daartoe een verzoek tot gezamenlijk gezag indienen bij de griffier aan de balie van de rechtbank. Het gezamenlijk verzoek zal automatisch worden toegekend als beide ouders meerderjarig zijn, het kind door de vader is erkend, het gezag niet op een andere manier al is geregeld, de ouders niet onder curatele zijn gesteld of één van de ouders is ontheven of ontzet uit het ouderlijk gezag. Ook zijn er documenten nodig voor het verzoek, zoals een kopie van de geboorteakte waaruit ook de erkenning blijkt, uittreksels uit de Gemeentelijke Basis Administratie (niet ouder dan 3 maanden) en een geldig (dus niet verlopen) identiteitsbewijs.

Als de moeder geen medewerking wil verlenen aan het verzoek tot gezamenlijk gezag, kan de vader er toch een verzoek toe doen bij de rechtbank. De rechter zal in dat geval bijna altijd een onderzoek instellen om te bezien wat in het belang van het kind is.

Vroeger kreeg het kind bij de erkenning automatisch de achternaam van de vader. Tegenwoordig kun je zelf kiezen welke achternaam je kind krijgt, die van de moeder of die van de vader of een mix. Wanneer je geen keuze kenbaar maakt, krijgt het kind automatisch de achternaam van de vader.

De achternaam van het eerste kind is tevens bepalend voor de achternamen van de volgende kinderen.
Wanneer de partners van hetzelfde geslacht zijn (dus twee vrouwen of twee mannen), kan er ook een verzoek voor gezamenlijk gezag worden gedaan. Het verzoek moet worden beoordeeld door de rechter en zal getoetst worden aan een aantal criteria.

Als de ouders uit elkaar gaan, betekent dat niet automatisch beëindiging van het gezamenlijk gezag. Daar moeten beide ouders of één van de ouders eveneens een verzoek voor indienen bij de rechtbank.

Voor alle informatie over kinderen en gezag heeft justitie een brochure uitgebracht: “Gezag, omgang en informatie”, die gratis verkrijgbaar is aan de balie van de rechtbank of online te verkrijgen via de website van Postbus 51.

Volgende tip »